Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego (IBP) – kiedy jest obowiązkowa i z czego się składa?

Zapewnienie bezpieczeństwa w firmie, szkole czy budynku użyteczności publicznej to nie tylko kwestia zdrowego rozsądku, ale przede wszystkim rygorystycznych wymogów prawnych. Jednym z najważniejszych dokumentów, jakich może zażądać od Ciebie Państwowa Straż Pożarna podczas kontroli, jest Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego (w skrócie IBP).

Brak tego dokumentu lub jego nieaktualność to prosta droga do nałożenia wysokich kar finansowych, a w skrajnych przypadkach – problemów z wypłatą odszkodowania przez ubezpieczyciela po pożarze. W tym artykule eksperci z Supon BC wyjaśniają, kto musi posiadać IBP, z czego dokładnie składa się ten dokument i jak często należy go aktualizować.

Czym jest Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego?

Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego to kompleksowy dokument określający zasady ochrony ppoż. w danym obiekcie. Nie jest to uniwersalny szablon, który można pobrać z internetu i wydrukować. IBP musi być stworzona indywidualnie dla każdego budynku, uwzględniając jego specyfikę, przeznaczenie, procesy technologiczne, a także liczbę przebywających w nim osób.

Zasady sporządzania IBP reguluje Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.

Kiedy IBP jest absolutnie obowiązkowa?

Nie każda firma czy budynek musi posiadać ten dokument. Obowiązek opracowania IBP dotyczy właścicieli, zarządców lub użytkowników obiektów (z wyjątkiem budynków mieszkalnych jednorodzinnych), w których występuje przynajmniej jeden z poniższych warunków:

1. Kubatura budynku brutto (czyli łączna objętość) przekracza 1000 m³. (W przypadku budynków inwentarskich i rolniczych limit ten wynosi 1500 m³).

2. Powierzchnia strefy pożarowej (niebędącej budynkiem) przekracza 1000 m².

3. W budynku występuje strefa zagrożenia wybuchem (niezależnie od tego, jak duża jest kubatura całego obiektu).

Warto pamiętać, że jeśli jesteś najemcą biura w wielkim biurowcu, obowiązek sporządzenia głównej instrukcji spoczywa zazwyczaj na właścicielu lub zarządcy całego budynku. Najemca musi jednak zapoznać z nią swoich pracowników i stosować się do jej wytycznych.

Z czego składa się poprawnie wykonana IBP?

Profesjonalna Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego dzieli się na dwie główne części: opisową i graficzną. Zgodnie z przepisami, dokument ten musi zawierać m.in.:

• Warunki ochrony przeciwpożarowej: Szczegółowy opis przeznaczenia obiektu, jego konstrukcji, instalacji oraz procesów technologicznych (wraz z parametrami pożarowymi występujących tam substancji).

• Wykaz i zasady konserwacji sprzętu: Sposób poddawania przeglądom technicznym urządzeń przeciwpożarowych (takich jak hydranty, systemy oddymiania) oraz gaśnic.

• Procedury ewakuacyjne: Dokładne zasady postępowania na wypadek pożaru, w tym procedury ewakuacji ludzi z budynku.

• Plany obiektów (Część graficzna): Niezwykle ważny element, który zawiera rzuty poszczególnych kondygnacji. Muszą się na nich znaleźć m.in.: drogi ewakuacyjne, lokalizacja gaśnic, kocy gaśniczych, hydrantów wewnętrznych, a także głównych wyłączników prądu i zaworów gazu.

• Zadania dla pracowników: Określenie konkretnych obowiązków w zakresie zapobiegania pożarom dla osób będących stałymi użytkownikami obiektu.

Kto może opracować IBP?

Nie możesz napisać IBP samodzielnie, chyba że posiadasz odpowiednie uprawnienia. Polskie prawo jasno określa, że Instrukcję Bezpieczeństwa Pożarowego mogą sporządzać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje. Są to:

• Inżynierowie pożarnictwa,

• Technicy pożarnictwa,

• Osoby posiadające tytuł specjalisty lub inspektora ochrony przeciwpożarowej.

Aktualizacja IBP – co ile lat?

Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego „żyje” razem z budynkiem. Przepisy wymagają jej cyklicznej aktualizacji:

• Standardowo: Co najmniej raz na 2 lata.

• Doraźnie: Po każdych zmianach sposobu użytkowania obiektu lub procesu technologicznego, które wpływają na zmianę warunków ochrony przeciwpożarowej (np. przebudowa, zmiana przeznaczenia magazynu na produkcję, dobudowanie nowej hali).

Podsumowanie

Sporządzenie Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego to obowiązek, którego nie warto ignorować. Prawidłowo przygotowany dokument nie tylko chroni przed karami podczas kontroli straży pożarnej, ale przede wszystkim ratuje życie, ułatwiając ewakuację i skuteczną akcję ratowniczą.